علاقهمندان به سرمایهگذاری با دو گزینه محبوب، بورس و ارز دیجیتال، روبرو هستند که هر کدام جذابیتهای خاص خود را دارند. انتخاب بین این دو بازار مالی، پرسشی اساسی برای بسیاری از افراد است که به دنبال محافظت از سرمایه خود در برابر تورم و کسب بازدهی بالا هستند. شناخت دقیق تفاوتها و شباهتهای بورس و ارز دیجیتال، گامی کلیدی برای اتخاذ تصمیمی آگاهانه و همسو با اهداف مالی فردی است.
تفاوت بورس و ارز دیجیتال
بازار بورس و ارز دیجیتال، هر دو بسترهایی برای سرمایهگذاری هستند، اما تفاوتهای بنیادینی در ماهیت، سازوکار، و ویژگیهایشان دارند. در ادامه به بررسی دقیق این تفاوتها میپردازیم:
۱. ماهیت دارایی معامله شده
- بورس: در بورس، سهام شرکتها معامله میشود. سهام نشاندهنده مالکیت بخشی از یک شرکت است و به سهامداران حق دریافت بخشی از درآمد شرکت را میدهد. بازارهای بورس جهانی مانند بورس نیویورک (NYSE) و بورس لندن (LSE) محلی برای معامله سهام شرکتهای بزرگ بینالمللی هستند.
- ارز دیجیتال: ارزهای دیجیتال، داراییهای دیجیتالی هستند که بر پایه فناوری بلاکچین ساخته شدهاند. این داراییها برای جایگزینی در پرداختها ایجاد شدهاند و به روشهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. بیت کوین، اتریوم و تتر نمونههایی از ارزهای دیجیتال هستند.
۲. تمرکز و قانونگذاری
- بورس: بورس یک بازار متمرکز است و تمام معاملات آن زیر نظر نهادهای دولتی و مرکزی مانند سازمان بورس انجام میشود. این بازارها توسط مقررات و قوانین محلی کنترل میشوند و از حمایت دولت برخوردار هستند. شرکتها نیز باید شفافیت را برای سهامداران خود فراهم کنند و گزارشهای مالی دورهای (سهماهه یا سالانه) ارائه دهند.
- ارز دیجیتال: بازار ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز است. به این معنی که توسط هیچ نهاد مرکزی کنترل نمیشوند. هر تراکنش در ارزهای دیجیتال به صورت علنی در یک دفتر کل دیجیتال به نام فناوری بلاکچین ثبت میشود. به دلیل ماهیت غیرمتمرکز بلاکچین، این بازارها فاقد ساختار قانونی منسجم جهانی هستند و قوانین متغیر در هر کشور دارند.
۳. نوسانات و ریسک سرمایهگذاری
- بورس: بورس معمولاً نوسانات کمتری نسبت به ارزهای دیجیتال دارد. دامنه نوسانات روزانه قیمت در بورس اغلب بیشتر از پنج یا ده درصد نمیشود. با این حال، سرمایهگذاری در بورس نیز میتواند ریسکپذیر باشد و عواملی مانند رکود بازار، اخبار جهانی، مدیریت ضعیف و سیاستهای کشوری بر آن تأثیر میگذارند.
- ارز دیجیتال: ارزهای دیجیتال به دلیل ماهیت نوپا و ریسکی خود، دارای نوسانات بسیار شدید هستند. در این بازار شاهد رشد و ریزشهای بسیار بزرگ تنها در طی چند ساعت هستیم. نوسان و ریسک بخشهای جدانشدنی از بازار ارز دیجیتال هستند.
۴. ساعت فعالیت بازار
- بورس: زمان کاری بازار بورس در دنیا به ساعات خاصی در روز محدود شده و در روزهای تعطیل، بازار بورس نیز تعطیل است. برای مثال، ساعات کاری بورس در ایران از ساعت ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ ظهر است.
- ارز دیجیتال: سرمایهگذاران میتوانند ارزهای دیجیتال را در صرافیهای دیجیتال به صورت ۲۴ ساعته و در ۷ روز هفته خریدوفروش یا معامله کنند.
۵. کارمزد معاملات
- بورس: میزان کارمزد در معاملات بورس نسبت به کارمزد معامله ارز دیجیتال بیشتر است. در هر خریدوفروش سهام چیزی حدود ۱.۵ درصد از سرمایه کارگزاران معاملاتی به عنوان کارمزد کاسته خواهد شد.
- ارز دیجیتال: در بازار ارز دیجیتال، میزان کارمزد به ازای خریدوفروش هر ارز بسیار ناچیز است. البته میزان کارمزد تمام ارزهای دیجیتال یکسان نبوده و میزان کارمزد صرافیهای مختلف نیز متغیر است.
۶. سود نقدی و سهام حق تقدم
- بورس: در بازار بورس، سهامداران میتوانند از سود نقدی (DPS) که بخشی از سود هر شرکت به ازای هر سهم است، بهرهمند شوند. همچنین در صورت افزایش سرمایه شرکت، افرادی که سهام آن را دارند، نسبت به سرمایهگذاران جدید دارای حق تقدم برای خرید سهام جدید ارائه شده خواهند داشت.
- ارز دیجیتال: معادل سود سهام در دنیای ارزهای دیجیتال وجود ندارد. در بازار ارزهای دیجیتال، سرمایهگذاران تنها از طریق خریدوفروش رمزارزها (سود سرمایهای) سود کسب میکنند. با این حال، سرمایهگذاران میتوانند با استیکینگ (قفل کردن سرمایه) پاداشی در قالب همان ارز دریافت کنند که شبیه به خرید سهام جدید در بورس است. روشهای دیگری مانند وامدهی و ییلد فارمینگ نیز برای کسب درآمد منفعل در این بازار وجود دارد.
۷. دسترسی به اطلاعات حساس
- بورس: در بورس، فاکتورهای زیادی میتوانند بر ارزش سهام تأثیر بگذارند. اگر افرادی که در جریان جزئیات پروژههای یک شرکت هستند، اقدام به خرید سهام آن کنند، طبق قانون به عنوان مجرم شناخته میشوند. در سهام هرگونه تجارت بر پایه این فاکتورهای حساس غیرقانونی است. قوانین مشخصی در ارتباط با بورس وجود دارد که به شفافیت عملکرد، رشد و چشماندازهای یک شرکت کمک میکند.
- ارز دیجیتال: در بازار ارزهای دیجیتال هیچ نهاد یا فرد خاصی وجود ندارد که به اطلاعات خاصی دسترسی داشته باشد و بتواند از آنها سوءاستفاده کند. افراد میتوانند بر اساس تحلیلهای خود، وضعیت بازار را ارزیابی کرده و به خریدوفروش ارز دیجیتال بپردازند.
۸. حق مالکیت
- بورس: با خرید سهام یک شرکت، شما مالک بخشی از آن شرکت میشوید و در داراییهای آن حق مالکیت دارید.
- ارز دیجیتال: با خرید ارز دیجیتال، شما مالک سکههای خریداری شده خود هستید و در مالکیت یک شرکت خاص سهیم نخواهید بود.
۹. نحوه خریدوفروش
- بورس: برای خرید سهام، سرمایهگذاران باید به یک شرکت کارگزاری رسمی عضو بورس مراجعه کنند. پس از افتتاح حساب و دریافت کد مخصوص، میتوانند مبلغ مورد نظر را به حساب کارگزاری واریز کرده و سفارشات خریدوفروش سهام را انجام دهند. معامله در بازار سهام محدود به ساعات کاری است.
- ارز دیجیتال: ورود به بازار ارزهای دیجیتال معمولاً آسانتر است. سرمایهگذاران میتوانند مستقیماً از طریق یک صرافی ارزهای دیجیتال شروع به معامله کنند. برای نگهداری ارز دیجیتال به منظور انجام معامله، وجود یک کیف پول ارز دیجیتال الزامی است. محدودیت زمانی برای معامله وجود ندارد.
۱۰. دستکاری قیمتها
- بورس: دستکاری قیمت در بازار بورس در عین دشوار بودن، امکانپذیر است. برخی اخبار نادرست و ثبت سفارشات دروغین میتواند باعث ایجاد سیگنالهای غلط در ارتباط با ارزش واقعی یک سهام شود. با این حال، به دلیل قوانین مختلف سازمان بورس، امکان ریزش شدید و ناگهانی قیمت به دلیل دستکاری وجود ندارد.
- ارز دیجیتال: بازار ارز دیجیتال نیز مانند سهام، پتانسیل دستکاری در قیمتها را دارد. گزارشهای کذب مبنی بر حجم معاملات دروغین توسط صرافیها، میتواند منجر به ایجاد نوسان در قیمت ارزهای دیجیتال شود. نهنگها و سرمایهداران اصلی بازار نیز میتوانند با فروش داراییهای خود، باعث ریزش شدید بازار شوند.
۱۱. سرمایهگذاری بلندمدت و کوتاهمدت
- بورس: سرمایهگذاران بورس معمولاً با هدف کسب سود در درازمدت و حتی گاهی چندین ساله سرمایهگذاری میکنند. سرمایهگذاری کوتاهمدت نیز امکانپذیر است، اما کسب سودهای کلان اغلب نیازمند سرمایهگذاری بلندمدت است.
- ارز دیجیتال: یکی از ویژگیهای تریدر ارز دیجیتال، کسب سود از سرمایهگذاری کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت است. تریدرها اغلب در انتظار نوسانگیری برای کسب سود در بازه زمانی کم هستند. با این حال، سرمایهگذاری بلندمدت در این بازار نیز میتواند سودآور باشد، به خصوص اگر سبد داراییها متنوع چیده شود.
۱۲. نقدشوندگی
- بورس: نقدشوندگی در بازار بورس نسبت به ارزهای دیجیتال کمتر است. در بورس ممکن است به هنگام خرید یا فروش سهم خاصی با صف خریدوفروش مواجه شوید که فرآیند فروش را مشکل میکند.
- ارز دیجیتال: در بازار ارزهای دیجیتال صف خریدوفروش وجود ندارد و با سرعت بیشتری میتوانید دارایی خود را به فروش برسانید. ارزهای محبوب بازار مانند بیت کوین و اتریوم معمولاً نقدشوندگی بالایی دارند.
۱۳. دوطرفه بودن بازار
- بورس: معاملات سهام و سایر اوراق بهادار در بورس یکطرفه است. یعنی سرمایهگذار تنها در صورتی سود میکند که سهم را در قیمت پایین خریده و در قیمت بالاتر بفروشد. معاملات آتی در بورس کالا دوطرفه هستند.
- ارز دیجیتال: معاملات اسپات (Spot) ارزهای دیجیتال یکطرفه است. اما معاملات فیوچرز (Futures) ارزهای دیجیتال دوطرفه است، به این معنی که امکان کسب سود از کاهش قیمت نیز وجود دارد.
۱۴. سود مرکب
- بورس: در بازار سهام، سود مرکب معمولاً به سرمایهگذاری مجدد سود سهام بهدستآمده از سرمایهگذاری فرد بر روی سهمی اشاره دارد. سرمایهگذاران میتوانند به طور خودکار سود سهام را از طریق طرحهای سرمایهگذاری مجدد سود سهام (DRIP) مجدداً سرمایهگذاری کنند.
- ارز دیجیتال: در بازار ارزهای دیجیتال، بهره مرکب را میتوان از طریق روشهای مختلفی مانند استیکینگ، وامدهی و ییلد فارمینگ به دست آورد. سرمایهگذاران میتوانند با به اشتراک گذاشتن داراییهای خود برای کمک به امنیت شبکه یا با ارائه نقدینگی به پروتکلهای مالی غیرمتمرکز (DeFi) ارز دیجیتال بیشتری کسب کنند.
۱۵. تأثیرپذیری از اخبار و اتفاقات
- بورس: در بازار بورس جهانی، تأثیرپذیری از اخبار و اتفاقات متعدد، میتواند بسیار متغیر عمل کند و با در نظر گرفتن بازار هدف، دنبال کردن خبرهای اقتصادی و حتی شیوه تحلیلی نیز متفاوت است.
- ارز دیجیتال: بازار ارزهای دیجیتال تأثیرپذیری زیادی از اخبار و اتفاقات دارد. حتی برخی از خبرهای اقتصادی مهم کلان، میتوانند تأثیر عکس یا همسویی در بازارهای مالی مختلف داشته باشند. شایعات نیز در این بازار تأثیر بیشتری بر نوسانات قیمت دارند.
۱۶. نحوه تحلیل بازارها
- بورس: در بازار بورس، تحلیل بنیادی (فاندامنتال) که بر ارزیابی عملکرد مالی شرکتها تمرکز دارد، بهتر جواب میدهد. تحلیل فاندامنتال در بازارهای جهانی در مواردی کلان مانند رویکردهای اقتصادی بانکهای مرکزی، اخبار اقتصادی و کلان، حواشی ژئوپلیتیکی و روند گمانهزنی توسط مؤسسات خلاصه میشود.
- ارز دیجیتال: در تحلیل فاندامنتال ارزهای دیجیتال، بیشتر توجه تحلیلگران و محققان روی کاربرد، ساختار و راهحل ارائه شده توسط پروژه مدنظر است. تحلیل تکنیکال در بازار رمزارزها به دلیل نوسانات قیمتی بالا و فعالیت ۲۴ ساعته، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۱۷. ارزش ذاتی
- بورس: در بازار بورس میتوان با استفاده از صورتهای مالی، اخبار شرکت و نسبتهای مالی، ارزش ذاتی سهام را به دست آورد. سهامی که ارزش ذاتی بیشتری نسبت به قیمت روز آن در بازار داشته باشد، ارزش خرید دارد.
- ارز دیجیتال: از آنجایی که ارزهای دیجیتال ماهیت فیزیکی ندارند، به دست آوردن ارزش ذاتی آنها مشکل است. علاوه بر این، پایداری آنها در آینده هنوز در هالهای از ابهام است.
۱۸. مکانیسم عرضه
- ارز دیجیتال: در بازار ارزهای دیجیتال قابلیتی برای کنترل میزان عرضه وجود دارد. برای مثال، در بلاکچین بیت کوین، تعداد توکنها ثابت و به اندازه ۲۱ میلیون عدد است که محدودیت عرضه باعث افزایش قیمت احتمالی آن در آینده خواهد شد. فرآیند توکن سوزی نیز میتواند باعث کاهش سکههای در گردش و افزایش تقاضا شود.
- بورس: در بازار بورس، محدودیتی برای عرضه و تقاضا وجود ندارد و شرکتها میتوانند با افزایش سرمایه یا کاهش آن، میزان سهام را بیشتر یا کمتر کنند. افزایش سرمایه در بورس به خودی خود تأثیری در افزایش و کاهش قیمتها ندارد.
۱۹. حداقل سرمایه اولیه
- بورس: برای فعالیت در بازار بورس به حداقل سرمایهای معادل با ۵۰۰ هزار تومان نیاز دارید.
- ارز دیجیتال: در بازار ارزهای دیجیتال میتوان با استفاده از اهرم معاملاتی یا لوریج (Leverage) با مبالغ کمتری سرمایهگذاری کرد. حتی با ۱۰ یا ۲۰ دلار هم میتوانید سرمایهگذاری کنید.
۲۰. لوریج
- بورس: در بازار بورس (به جز معاملات آتی) امکان استفاده از لوریج وجود ندارد.
- ارز دیجیتال: در بازار ارزهای دیجیتال (به جز معاملات اسپات) میتوان از اهرم معاملاتی استفاده کرد.
۲۱. افق زمانی سرمایهگذاری
- بورس: در بازار بورس امکان سرمایهگذاری هم به صورت کوتاهمدت و هم بلندمدت وجود دارد.
- ارز دیجیتال: در صورت پذیرش ریسک بالای بازار ارزهای دیجیتال میتوانید به صورت کوتاهمدت در آن سرمایهگذاری کنید. بازه زمانی بلندمدت برای سرمایهگذاری در این بازار به دلیل آینده مبهم رمزارزها توصیه نمیشود.
جدول مقایسه بورس و ارز دیجیتال
| ویژگی | بازار سهام (بورس) | بازار ارزهای دیجیتال |
|---|---|---|
| نوع بازار | متمرکز، تحت نظارت نهادهای رسمی | غیرمتمرکز، فاقد ساختار قانونی منسجم جهانی |
| ماهیت دارایی | سهام (بخشی از مالکیت شرکت) | دارایی دیجیتال (بر پایه بلاکچین) |
| نوسانات | کمتر، دامنه نوسان محدود | بسیار شدید، نوسانات بالا |
| ساعت فعالیت | محدود به روزهای کاری و ساعات مشخص | ۲۴ ساعته، ۷ روز هفته |
| کارمزد معاملات | بیشتر (معادل ۱.۵ درصد از هر معامله) | ناچیز (درصدی از مبلغ تراکنش یا ثابت) |
| سود نقدی/حق تقدم | دارد (سود نقدی، حق تقدم) | ندارد (کسب سود از طریق استیکینگ، وامدهی و ییلد فارمینگ) |
| دسترسی به اطلاعات حساس | محدود، با قوانین سفت و سخت | شفافیت در بلاکچین، عدم وجود نهاد مرکزی کنترلکننده اطلاعات |
| حق مالکیت | دارد (مالکیت بخشی از شرکت) | ندارد (مالکیت فقط بر روی سکههای خریداری شده) |
| نحوه خریدوفروش | نیاز به کارگزاری و احراز هویت، محدودیت زمانی | آسانتر، از طریق صرافیها، بدون محدودیت زمانی |
| دستکاری قیمتها | امکانپذیر است (با اخبار کذب و سفارشات دروغین) | امکانپذیر است (با حجم معاملات جعلی، نهنگها) |
| استراتژی سرمایهگذاری | اغلب بلندمدت | کوتاهمدت، میانمدت، بلندمدت |
| نقدشوندگی | کمتر (وجود صف خریدوفروش) | بیشتر (عدم وجود صف خریدوفروش) |
| دوطرفه بودن بازار | یکطرفه (به جز معاملات آتی در بورس کالا) | اسپات یکطرفه، فیوچرز دوطرفه |
| سود مرکب | از طریق سرمایهگذاری مجدد سود سهام | از طریق استیکینگ، وامدهی، ییلد فارمینگ |
| تأثیرپذیری از اخبار | متغیر، بسته به بازار هدف | بسیار زیاد، حتی شایعات |
| نحوه تحلیل | بنیادی (عملکرد شرکت)، تکنیکال | بنیادی (کاربرد پروژه)، تکنیکال (بسیار پرکاربرد) |
| ارزش ذاتی | قابل محاسبه (با صورتهای مالی و اخبار شرکت) | دشوار (به دلیل ماهیت غیرفیزیکی) |
| مکانیسم عرضه | نامحدود (با افزایش/کاهش سرمایه شرکت) | قابل کنترل (با سقف توکنها، توکن سوزی) |
| حداقل سرمایه اولیه | نسبتاً بالا (حدود ۵۰۰ هزار تومان) | پایین (امکان سرمایهگذاری با مبالغ کم) |
| لوریج | ندارد (به جز معاملات آتی) | دارد (به جز معاملات اسپات) |
| افق زمانی سرمایهگذاری | کوتاهمدت و بلندمدت | کوتاهمدت (بلندمدت توصیه نمیشود به دلیل ابهام آینده) |
شباهت بورس و ارز دیجیتال
با وجود تفاوتهای فراوان، بورس و ارزهای دیجیتال در برخی جنبهها شباهتهایی نیز دارند:
۱. عملکرد مبتنی بر عرضه و تقاضا
- زیربنای اصلی هر دو بازار، قانون عرضه و تقاضا است. افزایش قیمت یک سهم یا یک ارز دیجیتال زمانی اتفاق میافتد که تقاضا بیشتر از عرضه باشد و کاهش قیمت زمانی رخ میدهد که عرضه بیشتر از تقاضا باشد.
۲. ارزش مبتنی بر ایده
- یکی دیگر از شباهتهای این دو بازار، ارزشگذاری مبتنی بر ایده است. یک سهام بر مبنای کسبوکار متعلق به آن و یک ارز دیجیتال بر اساس ایدهای که در وایتپیپر مربوط به آن نوشته شده، ارزشگذاری میشود.
۳. قیمتگذاری مبتنی بر ارزهای فیات
- بازار سهام و بازار ارزهای دیجیتال هر دو بر مبنای ارزهای فیات نظیر دلار و یورو قیمتگذاری میشوند. در حال حاضر اکثر سرمایهگذاران ارزش را بر حسب ارزهای فیات اندازه میگیرند.
۴. ریسک ضرر
- هیچ یک از بازارهای ارز دیجیتال و بورس از ریسک ضرر در امان نیستند. در صورتی که قصد سرمایهگذاری در هر کدام از این حوزهها را داشته باشید، باید همواره خطر ضررهای بزرگ و حتی لحظهای را در نظر بگیرید.
۵. دسترسی به صورت دیجیتال
- برای خریدوفروش در این دو بازار, نیازی به مراجعه حضوری به یک مکان فیزیکی مشخص نخواهید داشت. تنها کافی است با استفاده از گوشی یا رایانه خود، به اینترنت متصل شده و سفارشهای خریدوفروش خود را ثبت کنید.
۶. تجزیه و تحلیل
- اغلب تکنیکهای تجزیه و تحلیل نظیر تحلیل تکنیکال و فاندامنتال در هر یک از این بازارها به صورت مشابهی مورد استفاده قرار میگیرد. بنابراین، در صورتی که قابلیت تحلیل در یکی از این بازارها را داشته باشید، ورود به بازار دیگر و استفاده از دانش قبلی برای پیشبینی قیمت دارایی مورد نظرتان امکانپذیر خواهد بود.
۷. عرضه اولیه (IPO)
- سهام جدید یا رمزارزهای جدید در هر دو بازار از طریق فرآیند عرضه اولیه در اختیار عموم قرار میگیرند، البته با سازوکار متفاوت. در بورس، عرضه اولیه معمولاً با سود همراه است و نظارت سازمان بورس باعث اطمینانبخشی به سهامداران میشود. در بازار ارز دیجیتال، توکنهای جدید برای جذب سرمایه عرضه میشوند و قیمت آنها در زمان عرضه اولیه معمولاً پایینتر است.
۸. واسط معاملات
- در هر دو بازار بورس و رمز ارزها، ارتباط سرمایهگذاران با بازار از طریق یک واسط انجام میشود. نقش این واسط در بورس به عهده کارگزاری و در بازار رمزارزها به عهده صرافی است.
مزایا و معایب بازار بورس و ارز دیجیتال
هر یک از این بازارها دارای مزایا و معایب خاص خود هستند که در ادامه به آنها میپردازیم:
مزایا و معایب بازار ارزهای دیجیتال
مزایا
- غیرمتمرکز: مستقل از بانکهای مرکزی عمل میکنند.
- نقدشوندگی بالا: داراییهایی با نقدشوندگی بالا هستند.
- سرعت بالای تراکنش: تراکنشها با سرعت بالایی انجام میشوند.
- هزینه تراکنش پایین: برای انتقال بینالمللی هزینه تراکنش پایینی دارند.
- تنوع بالا و دسترسپذیری: در هر زمان و مکان قابل دسترسی هستند.
- شفافیت در کنار حفظ محرمانگی: تراکنشها در بلاکچین شفاف هستند و در عین حال حریم خصوصی کاربران حفظ میشود.
- حفاظت از سرمایه در برابر تورم: به طور مستقیم تحت تأثیر سیاستهای بانکهای مرکزی قرار ندارند.
- کسب درآمد منفعل: امکان کسب درآمد از طریق استیکینگ، وامدهی و ییلد فارمینگ وجود دارد.
معایب
- فاقد قانون و مقررات: فاقد ساختار قانونی منسجم و تحت نظارت کامل نیستند.
- نوسانات بسیار شدید: دارای نوسانات قیمتی بالا هستند.
- به طور وسیع به عنوان پرداخت پذیرفته نشدهاند: هنوز پذیرش گستردهای به عنوان روش پرداخت ندارند.
- امکان هک شدن کیف پولها و از دست رفتن دارایی: در معرض ریسک هک و کلاهبرداری قرار دارند.
- مصرف بالای انرژی: استخراج ارزهای دیجیتال جدید مصرف انرژی بالایی دارد.
- عدم وجود خطمشی مشخص برای تراکنشهای اشتباه: امکان پیگیری تراکنشهای اشتباه وجود ندارد.
- پیچیدگی فنی: نیاز به دانش تخصصی و فنی بیشتری دارند.
مزایا و معایب بازار بورس
مزایا
- اهرم رشد اقتصادی: بازاری برای سرمایهگذاری در شرکتها و رشد اقتصادی.
- سودهای سهام چشمگیر: امکان دریافت سود نقدی (DPS) و سود سرمایهای.
- دارای تاریخچه و پشتوانه موفق: سابقه طولانیتری دارند و بالغتر هستند.
- حق تقدم خرید: امکان حق تقدم در خرید سهام جدید.
- کسب مالکیت بخشی از یک مجموعه: با خرید سهام، مالک بخشی از شرکت میشوید.
- امکان شرکت در تصمیمات مدیریتی: با توجه به درصد مالکیت سهام، میتوانید در تصمیمات مدیریتی شرکت کنید.
- قانونی و تحت نظارت: تحت نظارت نهادهای دولتی و مرکزی عمل میکنند.
معایب
- بازاری به شدت متمرکز: تحت کنترل نهادهای مرکزی هستند.
- مشمول مالیات و مقررات زیاد: قوانین مالیاتی و مقررات زیادی دارند.
- نیاز به دانش تخصصی: برای موفقیت نیاز به دانش تخصصی در تحلیل بنیادی و تکنیکال دارند.
- ریسک مبتنی بر شرکتهای ارائهدهنده سهام: ریسک سرمایهگذاری به عملکرد شرکتها وابسته است.
- وابستگی کلی سهمهای مختلف به یکدیگر: احتمال کاهش ارزش مجموع بازار وجود دارد.
- وقتگیر و پیچیده بودن احراز هویت: فرآیند ورود به بازار میتواند زمانبر و پیچیده باشد.
- محدودیت زمانی برای خریدوفروش: معاملات فقط در ساعات و روزهای کاری انجام میشوند.
- کارمزدهای بالاتر: کارمزد تراکنشها نسبتاً بالا است.
بورس بهتر است یا ارز دیجیتال؟
پاسخ به این سوال که بورس بهتر است یا ارز دیجیتال، بستگی به اهداف سرمایهگذاری، تحمل ریسک و سطح تجربه شما دارد.
- برای سودهای کوتاهمدت: اگر به دنبال سودهای بیشتر در کوتاهمدت هستید، ارزهای دیجیتال برای شما مناسبتر هستند. این بازار به دلیل نوسانات بالا، فرصتهای نوسانگیری بیشتری را فراهم میکند.
- برای سرمایهگذاران مبتدی: از آنجایی که بورس سابقه طولانیتری دارد و تحت نظارت نهادهای قانونی است، سرمایهگذاران مبتدی ممکن است احساس اطمینان بیشتری نسبت به سرمایهگذاری در آن داشته باشند. شروع کار با صندوقهای شاخص یا ETF در بورس میتواند گزینه مناسبی برای مبتدیان باشد.
- برای سرمایهگذاران ریسکپذیر: بازار ارز دیجیتال به دلیل نوسانات شدید قیمتی و نداشتن پشتوانههای سنتی، برای سرمایهگذارانی مناسب است که ریسکپذیری بالایی دارند و به دنبال بازدهیهای بالقوه بالا هستند.
- برای سرمایهگذاران محافظهکار: به خاطر وجود نظارتهای قانونی، ساختارهای مستحکم و سازوکارهایی برای کنترل نوسانات قیمت، بازار بورس برای سرمایهگذارانی که به دنبال رشد پایدار و بلندمدت هستند، مناسبتر است.
- تنوعبخشی سبد سرمایهگذاری: متنوعسازی سبد سرمایهگذاری همیشه انتخاب مطمئنتری است. میتوانید به جای اینکه همه سرمایه خود را در یک بازار قرار دهید، بخشی از آن را در هر دو بازار تقسیم کنید.
مهمترین نکته در مورد سرمایهگذاری این است که با پولی که از دست دادن آن برایتان مشکل ایجاد میکند، سرمایهگذاری نکنید و از خطرات موجود آگاه باشید. قبل از سرمایهگذاری در هر دارایی، اهداف مالی، مدت زمان سرمایهگذاری و تحمل ریسک خود را در نظر بگیرید. کسب دانش و تجربه کافی در هر دو بازار، پیشنیاز موفقیت است.
سوالات متداول
- آیا سرمایهگذاری در ارز دیجیتال امنتر از بورس است؟
خیر، به دلیل قوانین SEC و سالها تحقیق بازار، سهام به طور کلی سرمایهگذاری مطمئنتری در نظر گرفته میشود. بازار کریپتو نوپاست و دارای نوسانات زیاد است، به همین دلیل ریسک معامله در این بازار نسبت به بورس بیشتر است. - آیا ارزهای دیجیتال جای بورس را خواهند گرفت؟
احتمالاً خیر. بورس و کریپتو ویژگیها و کاربردهای متفاوتی دارند و به جای رقابت، میتوانند مکمل هم باشند. بنابراین، ارزهای دیجیتال جای بورس را نمیگیرند، بلکه گزینهای موازی برای سرمایهگذاری بهشمار میروند. - آیا میتوان به صورت همزمان در بورس و ارز دیجیتال سرمایهگذاری کرد؟
بله. توصیه میشود برای تنوعبخشی در هر دو بازار به صورت همزمان سرمایهگذاری کنید. - برای شروع با سرمایه کم، کدام بازار مناسبتر است؟
احتمالاً ارزهای دیجیتال. در بازار کریپتو حتی با ۱۰ یا ۲۰ دلار هم میتوانید سرمایهگذاری کنید، در حالی که بورس ممکن است نیازمند حداقل موجودی بالاتری باشد. - کدام بازار، بورس یا ارز دیجیتال، نقدینگی بیشتری دارد؟
بازار بورس جهانی نقدینگی بیشتری نسبت به بازار ارزهای دیجیتال دارد. به عنوان مثال، بازار فارکس بزرگترین بازار مالی در جهان با میانگین حجم معاملات روزانه بیش از ۶ تریلیون دلار است. - آیا سرمایهگذاری بلندمدت در ارز دیجیتال توصیه میشود؟
خیر، بازه زمانی بلندمدت برای سرمایهگذاری در بازار ارز دیجیتال به دلیل آینده مبهم رمزارزها و نوسانات بالا توصیه نمیشود. - آیا میتوان در بورس ایران از اهرم معاملاتی استفاده کرد؟
خیر، در بازار بورس ایران (به جز معاملات آتی) امکان استفاده از لوریج وجود ندارد. اما در بازار ارزهای دیجیتال (به جز معاملات اسپات) میتوان از اهرم معاملاتی استفاده کرد. - چه نوع تحلیلهایی در بورس و ارز دیجیتال کاربرد دارند؟
تحلیل تکنیکال در هر دو بازار بورس و کریپتو کاربرد دارد. تحلیل بنیادی (فاندامنتال) در بورس بر ارزیابی عملکرد مالی شرکتها تمرکز دارد، در حالی که در بازار رمزارز به بررسی عواملی مانند کاربرد پروژه، ساختار توکن و نرخ رشد شبکه میپردازد. - آیا دستکاری قیمت در هر دو بازار بورس و ارز دیجیتال وجود دارد؟
بله، دستکاری قیمت در هر دو بازار بورس و ارز دیجیتال امکانپذیر است، اما سازوکار آن متفاوت است. در بورس با اخبار کذب و سفارشات دروغین، و در ارز دیجیتال با گزارشهای جعلی حجم معاملات یا فعالیت نهنگها ممکن است دستکاری رخ دهد.
